Bizden Tavsiyeler
Gonca'nın tavsiye kitapları
Gonca Dönmez
Ekim 2026
17 Haziran
Alex Schulman
Çeviri: Yonca Mete Soy · Timaş Yayınları
Psikolojik Roman, Dram
Vidar kırk beş yaşında bir öğretmen. Okulda karıştığı bir olay yüzünden açığa alınmış, hayatı zaten dağılmış. Bir gün eski bir kolide ailesinin 80'lerdeki yazlık evinin numarasını buluyor. Aradığında karşısına yıllar önce ölen babasının sesi çıkıyor. Her aramada aynı güne, 17 Haziran 1986'ya dönüyor ve o gün ne olduğunu anlamaya çalışıyor. Okurken bu kitabı bir erkeğin yazdığını bir kadın olarak çok net hissettim. Babaya dair hiçbir suçlama yok, hep iyi hatırlanıyor. Anne ise "sorunlu" kadın. Oysa annenin yaşadığı sıkıntı babanın yokluğundan, ilgisizliğinden geliyor ve bu kısım havada kalıyor. Bir kahvaltı sahnesi var. Baba bozuk sosisi çöpe atıyor, sonra belirsiz bir iş seyahatine gidiyorum diyerek evden çıkıyor. Geride kaosun içinde, ne sosisi ne çocukları görecek hali olan bir kadın kalıyor. Bu sahne bana çok şey anlattı. Toplumun da çocukların da gözü hep annede; babaların annelere nasıl davranması gerektiği ise ne bizde konuşuluyor ne İsveç'te. Kitap bir çocukluk travması olarak anlatılıyor ama ben ikinci bir hikâye de okudum: Kadın emeğinin ne kadar görünmez olduğu. Kitabı kapatınca aklımda en çok Vidar kaldı. Kırk beş yaşında bir adam, hâlâ o mutfaktaki sekiz yaşındaki çocuğu arıyor. Sorunlarımızın belki tek bir günden kaynaklandığını düşününce tuhaf oldum. Sonra kendime döndüm: Ben de Leyla'ya istemeden bir iz bırakıyor muyum? Bilmiyorum. Ama şunu düşündüm: Çocuklar o günü bizim hatırladığımız gibi değil, kendi gördükleri gibi taşıyorlar. Alex Schulman'a ve kitabı İsveççeden dilimize bu kadar güzel aktaran çevirmen Yonca Mete Soy'a teşekkür ederim; Schulman'dan okuduğum ilk kitaptı ama son olmayacak.

Eylül 2026
Bahçıvan ve Ölüm
Georgi Gospodinov
Çeviri: Hasine Şen Karadeniz · Metis Yayınları
Anı-Roman
"Babam bahçıvandı. Şimdi bir bahçe…” Bulgar yazar Georgi Gospodinov’un ‘Bahçıvan ve Ölüm’ kitabını duyduğumda bu ilk cümle beni çok etkiledi. 2 ay sonra babamı kaybedeli 5 yıl olacak. Leyla o zaman 3 yaşındaydı. Ona bunu anlatmak zordu. Ben bile anlamlandıramıyordum ki çocuğa nasıl anlatacaktık… 5 günde tüm hayatımız değişmişti. İlk günler mezarlık ziyaretlerinde “Fethi Dedenin bahçesine gidiyoruz” derdik. Hatta hâlâ aynı şeyi deriz. Orası babamın bahçesi bizim için. Babam öğretmendi ama apartmanların arasında, sitenin içinde kendine küçük bir bahçe yaratmıştı. Yetiştirdiği her ürünü bir şölen gibi sunar, eve gelen herkese mutlaka bahçesini gösterirdi. Bu nedenle de, bu kitabın ilk cümlesi için bile alınmaya değerdi. Kitap yazarın babasının hastalığını, ölümünü ve sonrası yas sürecini şiirsel bir dille anlatıyor. Gospodinov, babasını kaybedişini anlatırken aslında hepimizin bir yerlerde sakladığı o ince acıya, belleğin tutamadığı anılara ve zamanın sessizce çekip gidişine değiniyor. Bu nedenle, romanı tek nefeste okur gibi ilerlemedim. Her gün 1-2 bölüm... Çünkü kitap boyunca kendi anılarımın eşiğinde de gezindim. Leyla’nın küçücük yaşta dedesini kaybettiği zamana, kendi babamla olan o eski anılara… Bazı cümleler öyle tanıdıktı ki, sanki yazar değil de babam fısıldıyordu. Eğer siz hazırsanız bu ağır bir kitap değil; aksine ölümü bile yumuşatarak, yasın içinden sakince geçmemize izin veren bir metin. Sanki Gospodinov sayfaların arasından uzanıp, “Bak, yalnız değilsin” diyor. Henüz okumadıysanız, kendinize uygun bir zamanda mutlaka şans vermelisiniz, kalbinizde bir yere mutlaka dokunuyor. Çevirmen: Hasine Şen Karadeniz Sayfa Sayısı: 208 Yayınevi: Metis Yayınları

Ağustos 2026
Son Bakış
Irmak Zileli
Everest Yayınları
Roman
Mart ayında Duygu'lu Kadınlar Kitap Kulübü (@duygulukadinlar) olarak Irmak Zileli’nin Duygu Asena Ödüllü "Son Bakış" romanının sayfaları arasında, Tina’nın o can çekiştiği saniyelere sığan koca bir hayata tanıklık ettik. Bazı kitaplar bittikten sonra bile zihninizde bir melodi bırakır ya; benim için bu kitabın fon müziği en başından beri Sezen Aksu’nun "Son Bakış"ıydı... Tina’nın hikayesi, bir göçmen kadının yere düşüşüyle başlıyor. Düştükten sonra zaman hem çok yavaş hem de bir o kadar hızlı akıyor kitapta. Ama sarsıcı olan Tina’nın sadece düşüşü değil; yaşarken ki o "hiç yokmuş gibi" hali. Kendi evinde bile yabancı olmak... Kamerayla izlenen, özel alanı ihlal edilen ama aslında kimsenin gerçekten "görmediği" bir hayat. Tina evin yaşlı annesine bakıcılık eden bir göçmen. Kaldığı ev de bir yuva değil, sadece karanlık yatak odasında özgür kalabildiği bir hapis. Bazen bizi kendi dilimizden, kendi sesimizden ve en acısı kendi bakışımızdan mahrum bırakan bu dünyada; Tina’yı fark etmeyen mahalleli aslında biraz da biz miyiz? Modern zamanın o sessiz, görünmez ve "öteki" sayılan hayatlarına dair sert ama naif bir tokat yedik. Eğer kalbinize dokunacak, sizi derin bir sorgulamaya itecek bir hikaye arıyorsanız; Tina'nın son bakışına mutlaka ortak olun. Sayfa sayısı: 150 Yayınevi: Everest Yayınevi
